Obliczając termin wypowiedzenia, nie wystarczy dodać do dnia wysłania pisma dwóch tygodni lub miesiąca. Znaczenie ma przede wszystkim rodzaj umowy, jej treść oraz moment, w którym druga strona mogła zapoznać się z oświadczeniem. Inne reguły stosuje się do umowy o pracę, inne do najmu, a jeszcze inne do zlecenia.
Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem, które prowadzi do zakończenia stosunku prawnego po upływie właściwego okresu. Samo jego złożenie nie oznacza więc, że umowa rozwiązuje się tego samego dnia. Poniżej wyjaśniamy, jak ustalić właściwy termin i na co uważać przy obliczeniach.
Od czego zacząć obliczanie wypowiedzenia?
Najpierw ustal, jaki rodzaj umowy chcesz zakończyć. Umowę o pracę regulują przede wszystkim przepisy Kodeksu pracy, natomiast do zlecenia i najmu stosuje się głównie Kodeks cywilny oraz przepisy szczególne. Umowa o dzieło nie ma jednego ogólnego ustawowego okresu wypowiedzenia, dlatego jej zakończenie zależy od podstawy prawnej i postanowień umowy.
Następnie przeczytaj klauzulę dotyczącą wypowiedzenia. Sprawdź, czy wskazuje ona długość okresu, moment, od którego jest liczony, wymagany dzień zakończenia lub koniec okresu rozliczeniowego, a także dopuszczalną formę i sposób doręczenia. Umowa może określać zasady inne niż powszechnie przyjęte, o ile są zgodne z prawem.
Istotna jest data doręczenia oświadczenia, a nie zawsze data jego sporządzenia czy nadania. Oświadczenie jest skuteczne, gdy dotrze do drugiej strony w taki sposób, że może się z nim zapoznać. Dlatego zachowaj potwierdzenie odbioru, kopię pisma lub inny dowód doręczenia. Przy obliczeniu warto rozpisać oś czasu: datę doręczenia, długość okresu, właściwą regułę końcową i ewentualne szczególne ograniczenia.
Jak liczyć wypowiedzenie umowy o pracę?
Przy umowie o pracę na czas określony i nieokreślony długość wypowiedzenia zależy od stażu u danego pracodawcy. Wynosi:
- 2 tygodnie, jeśli zatrudnienie trwa krócej niż 6 miesięcy;
- 1 miesiąc, jeśli zatrudnienie trwa co najmniej 6 miesięcy, ale krócej niż 3 lata;
- 3 miesiące, jeśli zatrudnienie trwa co najmniej 3 lata.
Do stażu mogą w określonych sytuacjach wliczać się także okresy pracy u poprzedniego pracodawcy, na przykład w razie przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę lub następstwa prawnego. Przed ustaleniem długości wypowiedzenia warto więc sprawdzić nie tylko datę rozpoczęcia aktualnej umowy, lecz także to, czy wcześniejsze okresy należy uwzględnić.
Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach kończy się w sobotę. Jeżeli jest liczony w miesiącach, kończy się ostatniego dnia miesiąca. Nie należy zatem po prostu dodawać 14 dni albo miesiąca do dnia doręczenia pisma.
Przykład: pracownik ma staż wynoszący co najmniej 6 miesięcy, ale krótszy niż 3 lata. Składa wypowiedzenie, które dociera do pracodawcy 10 marca. Obowiązuje go miesiąc wypowiedzenia, a umowa rozwiąże się 30 kwietnia, czyli w ostatnim dniu miesiąca następującego po miesiącu doręczenia. Nie zakończy się 10 kwietnia.
Osobne okresy dotyczą umowy o pracę na okres próbny. Zależą one od długości okresu próbnego: wynoszą 3 dni robocze przy próbie krótszej niż 2 tygodnie, tydzień przy próbie trwającej co najmniej 2 tygodnie oraz 2 tygodnie, gdy okres próbny wynosi 3 miesiące. Przy wypowiedzeniu liczonym w tygodniach stosuje się regułę zakończenia w sobotę. Nie należy stosować do umowy próbnej progów stażowych przewidzianych dla umów terminowych i bezterminowych.
Jak obliczyć termin wypowiedzenia najmu?
Przy najmie na czas nieoznaczony najpierw sprawdź zapisy umowy. Jeśli nie określają terminów wypowiedzenia, ustawowy termin zależy od częstotliwości płatności czynszu. Przy czynszu płatnym miesięcznie wypowiedzenie następuje z miesięcznym wyprzedzeniem i kończy się w ostatnim dniu miesiąca kalendarzowego.
Jeżeli czynsz jest płatny rzadziej niż co miesiąc, termin wynosi 3 miesiące naprzód na koniec kwartału kalendarzowego. Przy płatnościach częstszych niż miesięczne obowiązuje termin 3 dni, a przy najmie dziennym 1 dzień. Warto sprawdzić, czy umowa nie przewiduje innych zasad, i wyznaczyć najbliższy dopuszczalny termin końcowy z uwzględnieniem daty doręczenia.
Przykład: przy najmie bezterminowym i czynszu płatnym co miesiąc wypowiedzenie doręczone 12 maja nie oznacza zakończenia najmu 12 czerwca. Jeśli obowiązuje ustawowy termin miesięczny, umowa kończy się z końcem miesiąca po upływie wymaganego okresu, czyli 30 czerwca.
Inaczej może być przy najmie na czas oznaczony. Wypowiedzenie jest wtedy możliwe w przypadkach wskazanych w umowie lub wynikających z przepisów. Najem lokalu mieszkalnego może podlegać regulacjom szczególnym, dlatego nie należy automatycznie stosować do niego ogólnych zasad najmu bezterminowego.
Jak liczyć wypowiedzenie zlecenia i umowy o dzieło?
W przypadku zlecenia nie ma ustawowej zasady, że wypowiedzenie zawsze trwa miesiąc. Co do zasady każda ze stron może wypowiedzieć umowę w każdym czasie, ale umowa może określać własny okres wypowiedzenia. Przed podjęciem decyzji należy sprawdzić jej treść oraz ustalić, czy przewidziano szczególny sposób złożenia oświadczenia.
Możliwość zakończenia zlecenia nie oznacza, że nie pojawią się rozliczenia. Znaczenie mają między innymi odpłatność umowy, czynności już wykonane, poniesione wydatki oraz powód wypowiedzenia. Przy odpłatnym zleceniu wypowiedzenie bez ważnego powodu może wiązać się z odpowiedzialnością za szkodę. Zleceniodawca powinien także uwzględnić wynagrodzenie należne za wykonane czynności i uzasadnione wydatki.
Umowa o dzieło nie ma ogólnego ustawowego okresu wypowiedzenia. Możliwość i skutki jej zakończenia zależą od konkretnych okoliczności, przepisów oraz zapisów umownych. Nie należy więc przenosić na nią zasad dotyczących umowy o pracę lub zlecenia.
Jak uniknąć błędów przy ustalaniu daty?
Najczęstszy błąd polega na utożsamianiu daty wysłania wypowiedzenia z datą, od której liczy się okres. Kolejny to dodawanie do niej określonej liczby dni lub miesiąca bez sprawdzenia, czy termin kończy się w sobotę, na koniec miesiąca, kwartału czy innego okresu rozliczeniowego.
- Ustal dokładny rodzaj umowy i sprawdź, które przepisy mają zastosowanie.
- Przeczytaj klauzulę wypowiedzenia, w tym wymagania dotyczące formy i doręczenia.
- Ustal datę, w której druga strona mogła zapoznać się z oświadczeniem.
- Dobierz właściwy okres, uwzględniając staż pracy, częstotliwość płatności lub inne warunki.
- Wyznacz końcowy dzień według reguły właściwej dla danego rodzaju umowy.
- Zachowaj dowód doręczenia i sprawdź, czy nie obowiązują przepisy szczególne.
Najważniejsze jest rozróżnienie między złożeniem wypowiedzenia a rozwiązaniem umowy. Dopiero po ustaleniu rodzaju umowy, jej zapisów i daty skutecznego doręczenia można prawidłowo obliczyć termin zakończenia. Przy nietypowych postanowieniach lub sporze co do skutków wypowiedzenia warto skonsultować dokument z prawnikiem.
Wykorzystane materiały
- https://lexlege.pb.pl/kodeks-pracy/art-36/
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kodeks-pracy-16789274/art-30
- https://sip.lex.pl/cywilne-prawo-cta304/zobowiazania-cta1005/najem-lokali-cta1365/wypowiedzenie-najmu-lokalu-cta6405
- https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/zm-ustawa-kodeks-pracy-oraz-niektore-ustawy-16793071/art-1
- https://lexlege.pb.pl/kodeks-cywilny/tytul-xvii-najem-i-dzierzawa/2018